साउन १
छत्रकोट गाउँपालिका गुल्मीमा किशोरी आईरन र फोलिक एसिड चक्की बितरण कार्यक्रको समिक्षा तथा गाउँपालिकाको “किशोरीहरुको रक्त अल्पता जाचँ” कार्यक्रमको रिपोर्ट सार्वजनिक गरिएको छ ।
यस कार्यक्रमका सरोकारवालाको सहभागितामा समिक्षा कार्यक्रम गरिएको हो । कार्यक्रमका सहभागिले पोषणको कमिले, बिशेष गरि किशोरीहरुमा रक्त अल्पता हुने हुदा यसको न्यूनिकरणको लागि नेपाल सरकारले किशोरी आईरन र फोलिक एसिड चक्की बितरण कार्यक्रम संचालन गरिरहेको भए पनि प्रभाबकारी कार्यान्वयन आवस्यक रहेको बताएका थिए ।
सहभागि शिक्षकहरुले केही किशोरि बिध्यार्थीले आईरन चक्कि सेवनमा अनिक्षा गर्ने र केहीले बान्ताहुने जस्ता समस्या भएको गुनासो गरेको बताएका थिए ।
स्वास्थ्य कार्यालय गुल्मीका जनस्वास्थ्य अधिकृत पशुपती आचार्यले खालिपेटमा खाँदा सामान्य पेट डुम्म भएजस्तो लागे पनि खासै समस्या नहुने बताउनु भयो । उहाले बिध्यार्थीलाई यसको बारेका मसिनरी जानकारी गराउनु पर्ने र पत्रु खाना खान नदिने र घरमै उपलब्ध पोषणयुक्त खाना खान प्रोत्साहन गर्न, सरसफाई र सफा खाने पानिको उचित ब्यवस्थापनको लागि प्रेरित गर्न आग्रह गर्दै रक्त अल्पता न्युनिकरणको लागि रैथाने उत्पादन उचित तरिकाले खाने र नपुग थपमात्रा मात्र क्याप्सुल लगायतका माध्यमबाट दिएको औषधीबाट मात्र प्रप्त हुने बताउदै उपस्थित सरोकार वालाकोलागि आईरन र फोलिक एसिड चक्की बितरण, रक्त अल्पता र पोषण बिषयको कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नु भएको थियो ।
यस कार्यक्रम अन्तर्गत बिद्यालयमा शिक्षक र बाहिर महिला सामुदायिक स्वास्थ्य स्वयम सेबिका मार्फत बर्षमा २६ हप्ता आईरन र फोलिक एसिड चक्की खुवाउने कार्यक्रम संचालन भई रहेको छ ।
यसै बिच छत्रकोट गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखा गुल्मीले किशोरीहरुको रक्त अल्पता जाचँको प्रारम्भिक रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको छ ।
आज यस कार्यक्रमका सरोकारवालाको सहभागितामा रिपोर्ट सार्वजनिक गरिको हो । पालिकाको आब २०८० ८१ को स्विकृत कार्यक्रम अनुसार पालिका भरिका बिद्यालय भित्र र बाहिरका १० देखि १९ बर्ष उमेर समुहका किशोरीहरुको रक्त अल्पता जाचँ गरिएको थियो ।
गत जेठ ८ गते देखि १३ गते सम्म पालिका भित्रका १ हजार २ सय १४ जनाको रगतको नमुना संकलन गरि जाँच गरिएको थियो । जसमा जम्मा १ प्रतिशत अर्थात ६ जनाको मात्र स्वास्थ्य संस्थामै उपचार गर्नु पर्ने र १९ प्रतिशत अर्थात २ सय ३६ जना किशोरीहरुको उचित पोषण मार्फत ठिक हुने र ४ जनामा आबश्यक भन्दा बढी देखिएको र यसको न्युनिकरणको लागि कुपोषित किशोरी हुने चक्रको क्रम भंग गर्नु पर्ने, ३ महिनामा पून जाच गर्नु पर्ने र नियमित निगरानी आवस्यक रहेको स्वास्थ्यशाखा प्रमुख श्यामसुन्दर पोख्रलले सार्वजनिक गर्नु भएको रिपोर्टमा उल्यख छ ।
कार्यक्रमका बिशेष अतिथी स्वास्थ्य कार्यालय गुल्मीकी प्रमुख पुस्पा थापाले रक्त अल्पता न्युनिकरणको लागि बच्चा आमाको पेटमा हुर्कन सुरु गरे देखिनै संतुलित उचित मात्रामा पोषणयुकत आहानै उपयुक्त हुने बताउनु भयो । उहाले किनेका खाद्यबस्तु मात्र राम्रो र पोषणयुक्त हुन्छ भन्ने भ्रममा नपर्न आग्रह गर्दै हाम्रो शरिरको लागि आवस्यक सम्पूर्ण तत्व जौ कोदो मकै चामल अण्डा दुध र फरक फरक रंगका सिजन अनुसारका तरकारी र फलफुलमा हुने भएकोले यहि सेवन गर्न आग्रह गर्नु भयो । फरक प्रशंगमा उहाले छत्रकोट गाउँपालिको स्मार्ट आमा कार्यक्रमको प्रशंसा गर्नु भएको थियो ।
कार्यक्रममा श्रृङ्गा जनता माकिका शिक्षक मिना गौतम कडेल र छत्रदेबी इभरग्रीन सेकेण्डरी इङ्लिस बोर्डिङ्ग स्कुल भेडुवाका शिक्षक रामकृष्ण कडेलले शुभकामना ब्यक्त गर्नु भएको थियो ।
कार्यक्रमको सहजिकरण स्वास्थ्यकर्मी सपना टण्डनले गर्नु भएको थियो ।
